« Powrót

PRAWO - źródła prawa 


Dodane przez:
zerozeroleszek
 Postaw prawdziwe piwo autorowi

 Wersja do wydruku

Powiedz znajomym o tych materiałach

Jakie są źródła prawa
Hierarchia
Co powszechnie obowiązuje co nie



Źródłami prawa można nazwać wszelkie drogi prawne w jaki prawo się
tworzy, zmienia i utrzymuje.
W nauce prawa podaje się dwa ujęcia źródeł prawa: formalne i materialne.

W Rzeczypospolitej źródłami prawa z znaczeniu formalnym są:
• konstytucja,
• ustawa,
• rozporządzenie,
• akty prawa miejscowego,
• oraz inne akty normatywne.

Do źródeł prawa w znaczeniu formalnym należało wcześniej prawo
zwyczajowe.
Natomiast źródła prawa w znaczeniu materialnym to wszelkie czynniki
wpływające na treść norm prawnych lub też źródła określające pochodzenie
norm. Zagadnienie źródeł prawa w znaczeniu materialnym przez wielu
prawników traktowane jest jako zagadnienie pozaprawne. W pewnym
zakresie zajmują się nimi: socjologia prawa, filozofia prawa, teoria prawa.

Źródła prawa można również podzielić na źródła prawa powszechnie
obowiązującego oraz źródła prawa wewnętrznie obowiązującego.
Powszechne źródła prawa skierowane są do szerokiej grupy społeczeństwa, a niekiedy ogółu obywateli. Natomiast źródła praw wewnętrznego dotyczą organizacji i funkcjonowania organów administracji publicznej.

Prawo powszechnie obowiązujące na obszarze całego kraju, czyli takie
które zawierają normy o nieograniczonej podmiotowo mocy wiążącej w
danym państwie. Regulują postępowanie każdej kategorii adresatów
niezależnie od tego czy znajdują się wobec stanowiących te akty w jakimś
stosunku przyporządkowania czy nie. Charakterystyczną cechą prawa
powszechnie obowiązującego jest to, że jedynie ono może stanowić
podstawę decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów.


Katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego:
Art. 87 (dotyczy punktów 1-5)
1. Konstytucja
2. ustawy
3. ratyfikowane umowy międzynarodowe
4. rozporządzenia
5. akty prawa miejscowego
6. rozporządzenia Prezydenta z mocą ustawy – art. 234
7. ustawy konstytucyjne - art.235
8. przepisy stanowione przez organizację międzynarodową, do
której należy Polska, jeżeli umowa międzynarodowa konstytuująca
tę organizację przewiduje taką skuteczność (art. 91 ust.3 – „wtórne
prawo wspólnotowe” UE)
9. układy zbiorowe pracy – art. 59 ust.2

Konstytucja RP - jest to ustawa zasadnicza, zatwierdzona w
ogólnonarodowym referendum w 1997r.. Ma najwyższa moc prawną
w systemie źródeł prawa.

ustawy - Stanowi podstawę kształtowania całego systemu
prawnego. Uchwalana jest przez Sejm i zatwierdzana przez Senat.
Wymaga też podpisu Prezydenta. Jest ona aktem ogólnym,
ponieważ może uchwalić lub zmienić wszystkie inne akty
normatywne. Ustawą mogą być uregulowane wszystkie sprawy,
których <!-- pagebreak --> nie normuje Konstytucja. Niektóre sprawy natomiast muszą
znaleźć uregulowania ustawowe albowiem Konstytucja odsyła do
regulacji ich w ustawach np.: ograniczenie wolności ( art. 57
Konstytucji R. P. ).
umowy miedzynarodowe -
Dzielą się na:
· Dwustronne
· Wielostronne ( otwarte, zamknięte )
Noszą one różne nazwy: traktat, układ, konwencja. Do orzekania
ich zgodności z ustawą zasadniczą uprawniony został Trybunał
Konstytucyjny.
Treść ich ogłaszana jest w Dziennikach Ustaw Rzeczypospolitej
Polskiej.
Stanowią one część krajowego porządku prawnego i jest
bezpośrednio stosowana, chyba że umowy są ratyfikowane przez
Prezydenta za uprzednią zgodą parlamentu wyrażoną w ustawie,
które są ogłaszane w trybie ustaw. Jednak jeśli nie da się pogodzić
ustawy z umową to ta druga ma pierwszeństwo.
Rozporządzenie jest aktem normatywnym Prezydenta, naczelnych
i centralnych organów administracji państwowej. Rozporządzenia
mogą być wydawane wyłącznie na podstawie upoważnienia. Organ
upoważniony nie może przekazać swych kompetencji innemu
organowi ani zaniechać wydania. Badanie konstytucyjności i
legalności rozporządzeń należy do Trybunału Konstytucyjnego.
Akty prawa miejscowego działają na ograniczonym terytorialnie
zasięgu. Tworzą je organy samorządu terytorialnego oraz terenowe
organy administracji rządowej. Stanowią one prawo poprzez
uchwały.

Akty prawa wewnętrznego są to:
· Uchwały Rady Ministrów
· Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
· Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów
· Zarządzenia Ministrów
· Uchwały Sejmu i Senatu ( niektóre )
· Regulamin Zgromadzenia Narodowego
· Niektóre akty innych centralnych organów państwowych
(Akty wymagają szczegółowego upoważnienia ustawowego, wydawane są w ramach ogólnych kompetencji organu i nie mogą być sprzeczne z aktami powszechnie wiążącymi. Grupa tych aktów jest zróżnicowana. Tak więc nie zawsze takie akty wydane przez organy władzy są źródłami prawa i nazwa nie przesądza o charakterze prawnym. Nie mogą stanowić samoistnej podstawy decyzji stanowienia prawa, nie mogą bezpośrednio kształtować sytuacji prawnej obywateli, osób prawnych i innych powrotów. Muszą być zgodne z powszechnie obowiązującymi prawami. Obowiązują tylko wobec jednostek organizacyjnych np. zarządzenie Ministra Finansów obowiązuje Izby Skarbowe i Urzędów Skarbowych, nie dotyczy to bezpośrednio obywatela. )


Cechy charakterystyczne regulacji systemu źródeł prawa w Konstytucji RP:
1. hierarchiczna budowa
· Konstytucja i ustawy – pozycja nadrzędna
· wykluczenie kompetencji organów władzy wykonawczej do stanowienia
jakichkolwiek aktów normatywnych
o <!-- pagebreak --> randze ustawy (WYJĄTEK! art.234 - że prezydent może, ale w stanie
wojennym i za zgodą rady ministrów)
2. uwzględnienie w systemie źródeł prawa miejsca umów międzynarodowych
3. rozróżnienie przepisów prawa :
Ø powszechnie obowiązujących
wiążą wszystkich – zarówno podmioty państwowe (organy, instytucje,
funkcjonariuszy, itd.), jak również obywateli i wszystkie znajdujące
się pod jurysdykcją RP osoby oraz podmioty prawne
Ø o charakterze wewnętrznym
obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi
wydającemu te akty
4. zamknięcie systemu źródeł prawa
w odniesieniu do prawa o powszechnie obowiązującym charakterze


Jeżeli chodzi o źródła prawa powszechnie obowiązującego, to konstytucja
zawiera zamknięty katalog tych źródeł. Zamknięcie katalogu źródeł prawa
powszechnie obowiązującego oznacza, że nie może być innych źródeł prawa
stanowionego, jak tylko te wymienione w Konstytucji. Zamknięcie katalogu
źródeł prawa ma charakter przedmiotowy i podmiotowy. Zamknięcie
katalogu źródeł prawa pod względem przedmiotowym oznacza, że w
konstytucji zostały wyczerpująco wymienione wszystkie rodzaje aktów
stanowienia prawa, którymi są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy
międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także rozporządzenia z mocą
ustawy wydawane przez Prezydenta w czasie stanu wojennego (art. 234
Konstytucji). Zamknięcie źródeł prawa pod względem podmiotowym
oznacza, że Konstytucja wyczerpująco wymienia organy władzy publicznej,
które są upoważnione do stanowienia prawa, a zatem do przyjmowania tych
wymienionych aktów. Organami tymi są m.in. Sejm, Senat, Prezydent, Rada
Ministrów, Prezes Rady Ministrów, Ministrowie, Krajowa Rada Radiofonii i
Telewizji.


1 z 1




 O serwisie | Jak dodawać | Regulamin | Studencki na facebooku | Dodatki | Partnerzy | Kontakt
Studencki.org - Wszelkie prawa zastrzeżone
 

Szukam inwestora. Rozkręć swoją firmę, znajdź kapitał na biznes.